Hoewel de inwooners het niet steeds hooren of zien rapporteert mij de uitkijk- en luisterpost op de toren der hervormde kerk alhier, dat ‘s-nachts, vooral tusschen 12 en 3 uur veel vliegtuigen in de lucht zijn, vermoedelijk Engelschen, op
hun doortocht naar Duitschland om daar te gaan bomnbardeeren. Dan zijn de lucht zoeklichten niet van de lucht en meerdere vliegtuigen schijnen seinen met lichtkogels te geven. Nu en dan hoort men, in de richting Moerdijk, afweergeschut en mitrailleurs werken. Overdag nu en dan een enkel Duitsch vliegtuig wat zeer laag overkomt.

De collectie uit andere gemeenten, voor Zevenbergen, blijven binnen komen. De schadelijst is thans aangevuld met 13 aanvullingen een aparte lijst van schae bij de landbouwers van vee, paarden en landbouwgereedschappen is heden gereed gekomen. De lijsten vermelden 1e schadelijst F 992.806,-, 1e aanvulling 27184,73, landbouwers 55306,50, te zamen F 1.075.297,23.

Alles rustig in het weekblad ‘De Westhoek’ van Klundert lees ik ; nooit begreep ieder zoo goed als nu dat er te Zevenbergen geholpen moest worden. Vandaar een mooi resultaat aan goederen en geld. De opzet was een collecte in natura. Een vrachtwagen vol werd opgehaald. Verschillende persoonen gaven echter liever geld, totaal hierin F 500,-, waarvoor beddegeoed werd aangeschaft. Wanneer men voor oogen houdt, dat dit een toevallige bate is, is het een mooi bedrag. Nog ontving ik het volgende telegram van de Secretaris-Generaal Binnenlandsche Zaken, Frederiks; ‘Ten einde collecte voor nationaal hulpcomite 1940 op 15 juni zoo goed mogelijk tot haar recht te doen komen roep ik uw medewerking in opdat deze inzameling niet wordt doorkruisd door colectes of inzamelingen met lijsten met soorgelijk doel.

Steeds wordt de toestand meer rustig en gewoon, Des nachts hoort men een enkele maal het geronk van vliegtuigen, doch deze zullen waarschijnlijk van Engelsche nationaliteit zijn op weg naar Duitschland.

De groote drukte op secretarie begint te luwen. Heden is er aanschrijving dat op 17 juni a.s. de petroleum zal gedistribueerd worden. In de namiddag melden zich 2 Duitsche spoorwegbeambten die mij gelasten voor inkwartiering te zorgen met voeding in Hotel Noord-Brabant nabij station Lage Zwaluwe op wlek station zij met 4 man een bureau zullen bezetten voor de gang van zaken aldaar tevens gelasten zij mij te zorgen dat morgen een radiotoestel op hun bureau aanwezig zal zijn. De inkwartiering wordt door de politie afgewerkt terwijl getracht zal worden een radio-toestel te plaatsen.

De afgeloopen nacht is zeer rumoerig in de lucht geweest van 12 tot even in den vroegen morgen was het een doorloopend geronk van vliegtuigen en lichten van zoeklichten gepaard met doffe slagen van afweergeschut in de richting van Moerdijk waar naar ik vernam, gisteren nacht een Duitsch vliegtuig is neergeschoten en 3 Duitschers de dood bij vonden. Naar men beweert zouden de Engelsche vliegtuigen welke ons zoon onrustigen nacht bezorgden vijandelijke schepen op het Holl. Diep aangevallen en gebombardeerd hebben zoomede de afweergeschutposten op de bruggen te Moerdijk.

Heden heb ik de luchtbeschermingsdiensten te Zevenb. Hoek en te Zevenbergen, zoo goed als dit mogelijk is, inwerking gesteld. De sirene en de telefoon te Zevenb. Hoek zijn heden hersteld, de babyspuit aan Langeweg naar den Hoek laten halen. In Zevenbergen heb ik op de toren der Ned. Herv. Kerk de uitkijkpost gevestigd. De verband trommels zullen opnieuw gevuld worden, nieuwe zaklantaarns aangekocht enz. aan de in dienst komende leden van de L.D. zal een vergoeding worden betaald ingevolge het besluit heden in B&W genomen op basis van het contractuurloon voor landarbeiders zijn de 28 cent per uur voor volwassenen.

Heden middag kan ik met Pastoor v. Kessel, Kap. Walen en den heer Backelandt per auto naar ‘s-Bosch geweest voor een bespreking met het R.K. huisvestingscomité inzake de actie dieactie die Pastoor Bijnen te Zevenb. Hoek heeft ingezet los van het door mij ingestelde comite voor de geheele gemeente. Pastoor Bijnen eveneens door mij aangezocht de bespreking bij te wonen heeft dit geweigerd. Besproken is met het bestuur v/h huisv. comité, dat zoon afzonderlijke actie niet juist is en dienaangaande de circulaires van het comite en de aanbeveling van de Bisschop en Com. welke thans aan pastoors en burgemeesters uitgaan, wel zeer duidelijk zijn.

Heden morgen hebben wij de bonnen voor schoenen ontvangen.

Heden morgen zijn alle troepen der Duitsche militairen voor 9 uur v.m. vertrokken. Om 9 uur ontvang ik een telefoontje van de Officier van Justitie te Breda mij meldende, dat hij met den heer procureur-generaal Speijard van Woerden voornemens is de zwaar getroffen gemeenten te bezoeken en daarom hopelijk in den voormiddag te Zevenbergen zullen zijn voor een bespreking op het gemeentehuis.

Aangezien te Zevenb. Hoek de meening schijnt post gevat te hebben, dat de verdeeling der goederen, van het comité voor hulpverleening, voorzitter kapelaan Walen, beter parochiaal kan geschieden en ook zoo de inzameling voor en door iedere parochie beter ware, heb ik gisteren avond reeds een bespreking gehad met den voorzitter en secretaris die zich daaromtrent, na een onderhoud met den pastoor te Zevenb. Hoek over beklaagden, afgesproken met het Dagelijksch Bestuur van het Huisvestings-Comite te ‘s-Hertogenbosch een bespreking aan te vragen hetgeen ik heden morgen per telegram heb gedaan. Als antwoord ontving ik de boodschap, dat mij morgen, dinsdagf 4 dezer, des n.m. omtrent 3 uur in den Bosch worden verwacht. Heden morgen ontving ik van den commissaris der Koningin een schrijven waarin hij de burgemeesters van Klundert, Zwaluwe en Zevenbergen verzocht bij hem te komen om inlichtingen te verstrekken over de uitvoering van het burgerlijk gezag in het dorp Moerdijk in de periode van 10-20 mei j.l. wat daar is waargenomen door den heer Matthee, wethouder van Moerdijk. Met den burgemeester van Zwaluwe heb ik afgesproken dat wij woensdag, 5 dezer, gezamentlijk per auto daarheen zullen gaan.

Met den heer A. Matthee, kassier van de boerenleenbank te Zevenbergen spreek ik af dat hij van mij de uitbetaling zal doen aan de landbouwers voor geleverd hooi aan het Ned. leger iun de eerste dagen van april 1940. Deze uitbetalingen zullen woensdag 5 enzaterdag 8 dezer plaats hebben. Andermaal wordtr door mij de verordening van den Feldcommandant Haefner, majhor, mij toiegekomen door den Com. der Kon. in N.Br. bekend gemaakt houdende inlevering van legergoederen van het Ned. leger alsmede paarden van het Duitsche Nederlandsche Belgische, Fransche en Engelsche leger, welke zijn achter gebleven. Zoo ook de verordening omtrent inlevering van miltaire kleeding en uitrusting. Voorts maak ik bekend dat er op de secretarie dezer gemeente formulieren verkrijgbaar zijn voor de omwisseling van Reichsmarken en Rentemarken uitgegeven door de Reichcreditetkasse te ‘s-Bosch. Heden avond omtrent 6 uur heeft de bespreking plaats gehad met mij en de procureur-generaal , baron Speijard van Woerden en de officier van Justitie mr. Kneepkens ten mijne huize. De bespreking was van informatorischen aard en kreeg ik de toezegging dat getracht zal worden 2 marcehaussees hier te plaatsen ter versterking van het politie-toezicht. Vooral werd geinformeerd omtrent de diensten verricht door de politie, waaromtrent ik niets dan lof kon getuigen. Heden gaf ik de electricien, van Meer, alhier, last direct de sirene te Zevenb. Hoek, die naar gebelken is door de eerste Duitsche troepen is vernield, te herstellen.

Om 21.08 uur ontving ik het volgende telegram van den inspecteur voor de luchtbescherming te Den Haag. In overeenstemming met de Duitsche luchtbeschermingsautoriteit in Nederland en onder intrekking van alle van welke zijde ook ontvangen aanwijzingen op de mobilisatie van de luchtbeschermingsdienst betrekking hebbende, wordt het navolgende bepaald stop. De geheele luchtbeschermingsdienst blijft op denzelfden voet als op 10 mei per telegram gelast in dienst stop.

Door uitvallen luchtwachtdienst en dientengevolge ontbreken van radiomeldingen, zal tot nader order alle gevarenklassen gemeenten worden gealarmeerd na bominslag stop. Daartoe moeten de uitwijkposten en luisterposten dag en nacht in functie zijn om te kunnen doen alarmeeren stop. Voor derde gevarenklas gemeten wordt medegedeeld dat uit kijk en luisterposten allereerst dienst doen om nadering vliegtuigen te melden en vervolgens om bominslag te melden aan commandopost stop. Deze posten zijn doorloopend bezet stop. De radio luisterdienst is alleen bezet van 8 tot 22 uur ter opname van eventueel uit te zenden overheidsmededeelingen stop. Met den meesten nadruk wordt er op gewezen dat in de tot dusver bestaande organisatie luchtbeschermingsdienst geen enkele wijziging mag worden gebracht welk tot mindere waakzaamheid zou kunnen leiden stop. Alleen wanneer in gemeenten beneden 3000 inwoners uit kijkpostbezetting territoriaal inspecteur luchtbescherming op te bellen tot het treffen van praktische oplossing stop. Waarnemend inspecteur luchtbescherming Van Batenburg.’

Heden nacht alles rustig. In den morgen omtrent 9 uur, landurig en zwaar geronk van vliegtuigen wegens dikke lucht niet te zien. Omtrent 11 uur ontvang ik de boodschap dat in Calishoek 3 officieren, 100 man en een aantal paarden ingekwartierd moeten worden. De politie zal ter plaatse aanwijzing doen. Om 11.30 ontvang ik andermaal bezoek om in Zevenbergen nog in te kwartieren: 3 officieren 24 onderofficieren, 157 man en 124 paarden, waarmede ook de politie wordt belast behulpzaam te zijn. De brug over de Mark aan het Lamsgatsche veer is hersteld en voor alle verkeer wederom opengesteld, zeer ten gerieve van de bewoners over de Mark. De doortrek van Duitsche troepen door Zevenbergen is de geheele middag geweldig groot. Om 10.30 uur komt men mij nog verzoeken kwartier te maken voor een Hauptman.

Wederom omtrent de afgeloopen nacht niets te melden. Wel zijn er deze nacht ook verschillende vliegtuigen overgekomen, waaronder zeer waarschijnlijk Engelsche aangezien het afweer geschut te Moerdijk (?) is gehoord. Doch men geraakt daaraan gewoon.

Thans ontvangen mij de circulaire dat de aflevering van koffie en thee sinds 28 mei is verboden, totdat de distributie inwerking is.Heden gaat aan de bevloking de bekendmaking uit van den Feldcommandant Haefner, major, van de burgerij, omtrent verduisteringsmaatregelen, waarbij de civiele bevolking de voorgeschreven verduistering van hun woon- en hotelkamers zoo moeten doorvoeren; dat de ramen en deuren die aan de straat- en tuinkant liggen door middel van ondoorzichtig materiaal voorzien worden. Een ieder is verplicht zoo schrijft de com. der Kon. in N.Br daarbij, zich overeenkomstig deze bekendmaking in N.Br. te gedragen.

De maatregelen, als verbod benzineverbruik, brengt vele persoonen en bedrijven in de grootste moeilijkheid. Enorm is het aantal mondelinge verzoeken aan mij, om vergunning, die ik, voor vervoer van personen niet mag afgeven. Heden voormiddag wordt de korte inhoud per publicatie mij van den Com. der Koningin in N.Br heden toegezonden aangeplakt houdende de rede van den Deutschen Regeerings Commissaris Seijss-Inquaret (?) te Den Haag gehouden. De publicatie, groot formaat is in de Duitsche en Nederlandsche taal gesteld.

Heden morgen omtrent 5 uur, zijn de Duitsche militairen reeds onverwacht vertrokken en kondigde mij een officier aan, dat een ander onderdeel heden zou volgen. Inmiddels is dit gevolgd met 11 officieren 100 manschappen en 10 paarden, waarvoor direct kaarties enz. gemaakt moest worden.

Om 12.53 ontvang ik het volgende telegram: In overeenstemming met de Duitsche lichtbeschermingsautoriteiten in Nederland en onder intrekking van alle van welke zijde ook ontvangen aanwijzingen op dit ontwerp betrekking hebbende moge ik uwe medewerking inroepen voor het vol;gende: Indien op Nederlandsch gebied luchtaanvallenm plaats gevonden hebben moet hiervan onmiddelijk telegrafisch aan de Rijksinspectie luchtbescherming Heerengracht 23 den Haag, kennis gegeven worden. In teklegram moeten volgende vragen beantwoord zijn: waar heeft de luchtaanval plaatsgevonden. Hoe laat begon en tot welk tijdstip duurde de luchtaanval. Is er alarm gemaakt na bominslag. Welke verliezen aan dooden en gewonden vielen onder de burgerbevolking. Welke verliezen aan dooden en gewonden vielen onder het personeel luchtbeschermingsdienst tijdens de hulpverleening. Welke materieele schade is ontstaan. Welke overige bijzonderheden zijn te vermelden.
Get. waarnemend inspecteur luchtbescherming Van Batenburg.

Heden middag wordt mij verzocht 11 officieren en 100 man in te kwartieren. De officieren worden bij burgers de manschappen in het lokaal ‘de eendracht’ en het parochiehuis ondergebracht. De stroolegers worden, voor zoover die nog noodig zijn (in het parochiehuis) in orde gemaakt.

Om 5 uur n.m. ontvang ik de boodschap dat der 100 manschappen doorgaan naar Oudenbosch en dat er a.s. nacht 400 man en 15 officieren met een groot aantal paarden in de plaats komt waarvoor kwartier is te maken. De 15 off. worden nog bij burgers, de mannen met de paarden bij de boeren ondergebracht.