maart, 2011

...now browsing by month

 

21 maart 1941

maandag, maart 21st, 2011

De avond van 20-21 maart was volkomen rustig; ook de nacht. Nu en dan een razend vliegtuig over onze plaats, wordt niet meer aangemerkt. Heden gaat van mij aan de gemeentepolitie, ambtenaren en werklieden der gemeente de volgende mededeeling uit:

Gem Zevenbergen
Onderwerp: N.S.N.A.P. en haar filmwezen in deze provincie
Zevenbergen 21 maart ’41
Ik heb de eer u hierbij mede te deelen, dat aan den Rijksduitscher den heer Wiegand, wonende te ‘s-Hertogenbosch, Citadellaan 149, het organiseren van het filmwezen der N.S.N.A.P. in deze provincie is opgedragen.
Ik verzoek u beleefd den heer Wiegand voor het geval hij zich vervoegt bij een of andere gemeentelijke instelling, bij de uitvoering van zijn opdracht hulp en medewerking te verleenen en de door hem verlangde inlichtingen te verstrekken.
De burgemeester van Zevenbergen, J.J. v. Aken

Bovenstaande aanschrijving is door mij gedaan op last van den Commissairs dezer Provincie.

Heden voormiddag omtrent 9.30 uur begonnen de schietoefeningen met scherp te Zwartenberg, gemeente Zevenbergen, als op 19 dezer aangekondigd. Omstreeks 10.30 werd ik per telefoon gewaarschuwd door landbouwer A. Schrauwen, wonende nabij de spoorburg over de rivier de Mark, dat bij hem op zijn erf granaatsplinters vielen en dat er aan en op de spoorbaan granaten insloegen, mij verzoekende te bevorderen dat het schieten direct zou ophouden. Onmiddelijk heb ik mij gespoed naar de Ortskommandantuur alhier met bovengenoemde mededeeling en ;n daardoor direct een ordennans gezonden naar den leider der schietoefening. Door mij is ook direct de stationchef van Zevenbergen gewaarschuwd en een en ander aan hem medegedeeld. Deze kon geen maatregelen treffen omdat hij met den brugwachter niet meer kon telefoneeren.

Heden avond ben ik ter plaatse een en ander gaan zien en vernam toen van den brugwachter het volgende:
Omstreeks 10.15 uur sloegen meerdere projectielen in deze omgeving in. Zoo sloegen 2 projectielen in den berm van den spoorweg, kort bij de brug, een in het land, even over de spoorlijn en twee juist voor de spoorlijn. Doordat het projectiel dat over de spoorlijn insloeg, ook alle telegraafdraden heeft vernield, kon ik station Zevenbergen nieu waarschuwen om de sneltrein die hier omtrent 10.30 uur van Zevenbergen naa Roosendaal passeren moet in Zevenbergen vast te houden. Deze trein kwam door tusschen het inslaan der projectielen en was juist over de brug toen achter deze trein de spoorlijn zelf een voltreffer kreeg, waardoor de rails werden vernield. Alle omwonenden en ik zegt de spoorwachter, hebben dekking gezocht verderop in slooten en greppels.

Omtrent 10.45 is het schieten in deze richting opgehouden en is de spoorwegdirectie in Roosendaal gewaarschuwd die direct met de herstellingen begonnen is. Landbouwer Schrauwen, die ongeveer 200 meter van de plaatsen van inslag afwoonde is in zijn woning gevlucht omdat granaatsplinters op zijn huis terecht kwamen. Hij toonde mij een handvol zulke splinters die van het dak van zijn woning waren komen vallen. De omwonenden hadden allen glasschade terwijl een schipper, die voor de brug met zijn schip moest wachten nog schade heeft gfekregen aan zijn schip.

Van een en ander heb ik heden avond omtrent 20.45 uur mededeeling gedaan aan de Rijksinspectie voor de Luchtbescherming te Den Haag; aan het directoraat van politie te ‘s-Gravenhage en aan den stabsoffizier der ordnungspolizei bei dem Beauftragten in ‘s-Hertogenbosch, terwijl ik morgen een en ander nog schriftelijk doorgeef aan de instanties waar zulks behoort.

Heden ontving ik bericht van den Algemeen Gemachtigde voor den Wederopbouw te ‘s-Gravenhage, dat hij, ten behoeve van door oorlogsgeweld vernielde woningen in deze gemeente gratis beschikbaar stelt:
6500 dakpannen;
10 ton gresbuizen;
130 m2 houtvezelplaat, dik 2 hcm en 40 h.l. schelpkalk
Het transport komt voorlopig voor rekening der gemeente. De verdeeling zal worden verzorgd door het bouwbureau in deze gemeente.

20 maart 1941

zondag, maart 20th, 2011

Hier was het gedurende nacht kalm, hoewel in de avonduren de levendigheid in de lucht, met zoeklichten en afweergeschut, in de richting Rotterdam niet veel moois beloofde. Gelukkig is het daarbij, voor zoover hier waar te nemen bij gebleven.

19 maart 1941

zaterdag, maart 19th, 2011

De avond van 18-19 maart begon omtrent 20 uur teekenen te vertoonen van vele luchtacties. Vanaf dien tijd, tot ruim 5 uur in de morgen, is het bijna onafgebroken druk in de lucht geweest. Vooral tussc hen 22 uur en 23 uur, heden nacht is het onrustwekkend geweest.

Het rapport van de uitkijkpost op de toren der kerk alhier spreekt dan ook b.v. om 22.05 uur 3 zweeflichten richting Haamstede, 2 idem Willemstad, 1 idem R’dam en om 22.15 uur 2 richting Dordrecht en 1 idem Geertruidenberg. Overal zoeklichten in de lucht en om 22.17 uur groote brand richting R’dam en zware explosies richting R’dam.

Om 23.10 uur werden onze bewoners opgeschrikt door een zware explosie welke uit de richting Oudenbosch-Roosendaal kwam. Veel inwoners dachten dat een bom in deze gemeente was gevallen, waarom die reeds te bed lagen zijn opgestaan en zich gekleed hebben. Overigens hebben de ramen den gansschen avond gedreund van het zware afweergeschut. In den voormiddag vernam ik dat de zware explosie, die hier zoo sterk is gehoord en gevoeld, het gevolg is van afgeworpen bommen uit een vliegtuig, dat in een luchtgevecht zijn bommen afwierp zes bommen zijn gevallen en terecht gekomen onder de gemeente Hoeven in de St. Maartenspolder waar deze naar ik persoonlijk ter plaatse heb gezien een verharde polderweg totaal heeft verwoest, gaten van +- 10 meter diameter en +- 4 meter diep op en aan den weg en één op het nabije land, zijn stille getuigen van de enorme kracht en verwoesting. Vele nieuwsgierigen, zooals ik, gaan de ruine zien. Meer dan 100 m3 grond is link en rechts en overal weggeslingerd.

Heden gaat van mij de volgende bekendmaking uit:

Gem. Zevenbergen
bekendmaking
De Burgemeester brengt ter openbare kennis, dat op 21 maart 1941 des v.m. van 9.30 tot des namiddags 4 uur in het gedeelte ten westen van den weg Zevenbergen-Leur vlak bij de straatkruising Hazeldonken schietoefening zal plaats vinden. De schietrichting zal zijn: van oost naar west. De afzetting van het gebied zal door leden van de Duitsche Weermacht geschieden. Het betreden der velden door burgers is gedurende de schietoefening verboden.
Zevenbergen 18 maart 1941, de burgem. v. Zevenbergen, J.J. v. Aken

Deze en andere schietoefeningen die ook onder Etten-Leur, Hoeven, Oudenbosch, Rucphen en Zundert veelvuldig plaats hebben en op sommige bezaaide akkers en in bosschen, veel schade aanrichten, beletten den boeren hun landwerkzaamheden te verrichten en zijn niet zonder gevaar voor de omwoners der terreinen.

Thans 22.15 uur, sinds langer hooren wij in de verte afweergeschut in actie. Buiten ziende, blijkt in het Noorden, richting Vlaardingen-Rotterdam alle duivels uit de hel losgebroken te zijn. De eene zware explosie volgt op de andere. Vele zoeklichten zoeken de lucht af. Bliksemflitsen doorklieven de lucht, granaten ziet men in de lucht uiteenspatten; er is wederom een aanval vanuit de lucht; arme bevolking daar, waar zich alles afspeelt. God geve dat wij hiervan vrij blijven. De ramen rammelen in hun sponningen. Vele burgers zullen ook thans wel zooals gisteravond buiten de bebouwde kom gaan staan zien waar het verschrikkelijk gebeuren en praten daarover met vele onderstellingen, waarvan men zelden of nooit de juiste gegevens te hooren of te zien krijgt aangezien de dagbladen bijna nimmer plaatsen aanduiden waar deze dingen voorvallen terwijl z.g. ooggetuigen, bewoners van geteisterde plaatsen dikwijls veel fantaseeren.

18 maart 1941

vrijdag, maart 18th, 2011

Andermaal een rustige nacht met in den morgen enkele vliegtigen vernam ik heden dat de landbouwers hun stoor moeten leveren en slechts de allernoodzakelijkste hoeveelheid mogen behouden. Voorts zal er binnenkort nog een paardenvordering plaats hebben waarbij die landbouwers die meer paarden nog hebben dan 1 per 4 hectaren landbouwgrond in gebruik deze moeten leveren ten behoeve van die landbouwers die paarden tekort hebben doordat zij meer paarden hebben moeten afstaan die voor het leger zijn goedgekeurd.

Heden hield de w.n. contact-commissaris voor den wederopbouw te Zevenb.-Hoek zitting om bezwaren aan te hooren in de voorgenomen onteigening van gronden ten oosten van den Rijksweg. Verschillende eigenaren deden hun bezwaren kenbaar maken. Het zwaartepunt lag, als in Zevenbergen, niet zoozeer bij de onteigening danwel bij hun belangen omtrent een toewijzing van hun toekomstig bouwterrein, hetgeen later aan de orde komt.

17 maart 1941

donderdag, maart 17th, 2011

De nacht is andermaal zéér kalm voorbij gegaan, hoewel het in de avond een heldere lucht was, doch in de nacht werd het mistig. De diensten luchtbescherming, hadden dan ook niets te melden.

Heden kwamen de eerste beslissingen af van de Algemeen Gemachtigde voor den Wederopbouw, inzake de financiering van verschillende perceelen voor wederopbouw.

Heden verzoekt mij alleen te spreken, de heer v. S., tijdelijk ambtenaar op het gemeentehuis alhier, afdeeling steunverleening en werkverschaffing, zich beklagende over de houding die, volgens hem, de heer v. G., gemeenteontvanger alhier, tegen hem had ingenomen als zou deze tegen anderen hebben gezegd dat hij (v. G.) hem (v. S.) er wel uit zou werken, omdat hij pro-Duitsch gezind is. Van G. hadt hem daarover aangesproken en hem gevraagd den persoon te noemen die hem dat gezegd heeft, hetgeen v. S. heeft geweigerd. Van S. zeide mij, dat hij v. G. hij de Nederlandsche en Duitshce overheid heeft aangeklaagd en dat hij inderdaad lid is van den N.S.B. Ik heb hem gezegd dat tijdens kantooruren niet over politiek gesproken mag worden aangezien zulks maar tot onaangenaamheden leiden kan.

16 maart 1941

woensdag, maart 16th, 2011

Heden nacht is het wederom zéér rustig geweest bij heldere lucht en maneschijn.

Vermeldenswaard is wel, dat de paarden zoo buitengewoon in prijs zijn gestegen. Voor een goed 2-jarig paard betaalde de wed. Kavelaars, Hoogen-Zeedijk alhier, ruim F 1300,- werkpaarden, ouder dan 10 jaar, zelfs met eenig grek worden met F 1100,- en meer behaald terwijl voor een prima paard van landbouwer Biemans tevbergeefs F 2200,- is geboden.
Deze hooge prijzen vinden hun oorzaak in de paardenvorderingen eertsmaal voor het Nederlandsche en later voor het Duitsche leger terwijl daarnevens geen olie of benzine te verkrijgen is voor landbouwtractors, die al meer en meer in gebruik waren gekomen en nu buiten gebruik zijn gesteld moeten worden.

De dagbladen vermelden onder groote koppen ‘van 28 april af geen koffie meer verkrijgbaar’. Het ligt in de bedoeling, zoo vermelden de couranten de distributie van thee en koffie welke artikelen, zooals bekend, tot dus verre naar keuze of denzelfden bon verkrijgbaar werden gesteld, te vervangen door een distributieren thee en koffiesurrogaat wat ingaat met 28 april a.s. Er zullen slechts bepaalde soorten koffiesurrogaat, welke een van overheidswege vastgestelde samenstelling hebben, in distributie worden gebracht. Deze surrogaten zullen kenbaar zijn doordat op de verpakking het woord ‘vergunning’ en het nummer der vergunning staan aangegeven. Het vervaardigen van andere surrogaten is sedert eenigen tijd verboden.

Heden herdenkt Duitschland en de Duitsche Weermacht in het algemeen, ook hier in Zevenbergen, de gevallen militairen in de oorlog 1914-1918. Voor die gelegenheid hebben de Duitsche militairen alhier, aan de vlaggestok nabij de kerk en parochiehuis, in de Doelstraat, eerstmaal de hakenkruisvlag geheschen na het houten kruisje, aan de top van de vlaggestok, te hebben verwijderd. Overigens is van deze herdenking hier, naar buiten niets gebleken.

15 maart 1941

dinsdag, maart 15th, 2011

De verdere nacht tot in den morgen, is het zéér druk gebleven in de lucht. De rapporten van de luchtbeschermingsdiensten spreken dienaangaande van geregelde overtochten van vliegtuigen, dat van Zevenbergen (luchtwacht op de toren) noteert meer dan 100 vliegtuigen in beide richtingen., Ook rapporteert deze post zware explosies in de richting van Rotterdam. Het politierapport spreekt van twee hooge steekvlammen in de richting van Rotterdam of vermoedelijke branden.
Overdag is het rustig hoewel nu en dan een vliegtuig passeert.

14 maart 1941

maandag, maart 14th, 2011

Het is de gansche nacht druk in de lucht geweest, zonder, voor hier althans, belangrijke gevolgen. In de avond van heden is het nog veel drukker in de lucht. Reeds omtrent 20 uur vlogen meerdere vliegtuigen van Zuid-Oost naar Noord-West. Thans, bijna 23 uur, is het geronk van vliegtuigen geregeld te hooren en ziet men voortdurend, in Noordelijke richting de sporen van afweergeschut in de lucht en het links en rechts uiteenspatten van granaten, zonder dat explosies te hooren zijn, hetgeen grooten afstand doet vermoeden. Zoo even heb ik de diensten luchtbescherming in Zevenbergen en Zevenb.-Hoek per telefoon gewaarschuwd goed uit te zien en mij te waarschuwen indien er iets zou gebeuren op of boven het grondgebied van deze gemeente

13 maart 1941

zondag, maart 13th, 2011

Reeds vroeg in de avond van 12 op 13 dezer en voorts de geheele nacht is het een af en aanvliegen in de lucht geweest, kennelijk van Duitsche en Engelsche vliegtuigen. Gelukkig ging ons alles voorbij en kwam het hier niet tot luchtgevechten met alle gevolgen van dien.

Heden vertrekken wederom 13 arbeiders uit deze gemeente naar Frankrijk om daar voor een Nederlandsche aannemer op vliegveld(en) werkzaam te zijn. Reeds werkten daar 6 onzwer arbeiders thans dus 19. In Duitschland werken thans 22 van onze arbeiders. Totaal zijn er eerder 32 daarvoor aangewezen, doch 10 zijn er teruggekeerd om hier werk te zoeken.

12 maart 1941

zaterdag, maart 12th, 2011

In tegenstelling van de dag van gisteren en de vorige nacht, is het in de afgeloopen nacht zeer kalm geweest.
Van de Duitsche Weermacht ontving ik het verzoek te willen laten nagaan of er in de gemeente nog ledige benzinebussen bij particulieren zijn en of zij die aan hen willen verkoopen. Ik heb beloofd een en ander te zullen doen informeeren.