inundatie

...now browsing by tag

 
 

20 november 1939

vrijdag, november 20th, 2009

Heden telefoneerde mij de heer A. Bax, voorzitter van de Geldersche- en meer andere polders, die zeide bezoek te hebben van F. v. Gils, voorz. van den Elderenspolder. Bax verzoekt mij mede namens v. Gils, wel een vergadering te beleggen van besturen van polders waar unundatie plaats heeft en daarbij meer burgemeesters en besturen van landbouworganisaties uit te noodigen, om te zamen de waterlast en waterschade te bespreken. Ik heb geantwoord dat zulks waarschijnlijk meer op den weg ligt van den Commissaris der Koningin aangezien het een gewestelijk bezwaar en aangelegenheid betreft. Bax verklaarde dat, wegens de vele regen der laatste dagen, het water zoo hoog in den Elderenspolder is gelegen dat reeds vee op stallen in het water staat. Nog heden heb ik een en ander den heer Commissaris der Koningin, per expresse brief doorgegeven en hem om advies gevraagd omtrent hetgeen door mij zou kunnen geschieden. Heden zag ik dat de polderbemaling van de Bruinsche- en Nassaupolder het water afmalen. Bij informatie bij de machinist van de Bruinsche polder blijkt dit te geschieden met goedkeuring der militaire overheid, tot een peil van 20 a 25 cm onder het maaiveld.

Heden bereikte mij, een overigens aan alle Raden van Ned. Gemeenten gerichte circulaire van den Generaal Opperbevelhebber van Land- en Zeemacht, dd. 17 dezer, onderwerp: verordening ex art. 12 Oorlogswet, betreffende het verrichten van persoonlijke diensten voor hulp, bij militaire werkzaamheden tot het herstellen van de schade, aan wegen, bruggen en daarmede verband houdende werken, veroorzaakt door militaire operatien, luchtbombardementen of militaire transporten, welke verordening, door genoemde opperbevelhebber zal vastgesteld worden. Aangezien vooraf met het burgerlijk gezag, ingevolge de Wet, overleg gepleegd moet worden, wordt aan de Raad gevraagd eventueele opmerkingen hem ter kennis te brengen. De verordening houdt in 9 artikelen. Art 2 houdt o.m. in, dat in iedere gemeente door de zorg van den burgemeester een register. hetzij in kaartvorm, hetzij in boekvorm, wordt aangelegd, waarin de mannelijke inwoners worden vermeld die op 1 jan. 1939 den 18-jarigen leeftijd hebben bereikt en op dien datum het 59ste levensjaar nog niet hebben volbracht en naar het voordeel van den burgemeester of door hem aangewezen ambtenaar geschikt zijn om bovengenoemde persoonlijke diensten te verrichten ambtenaren en hun leden, in vasten dienst bij overheids en semi-overheidslichamen, alsmede geneeskundigen alsmede geneeskundigen, veeartsen, apothekers, en die bij de luchtbeschermingsdiensten en die een verklaring van 2 geneeskundigen overleggen gebreken blijvend ongeschikt zijn, zijn vrij van dien diensten. Elke drie maanden moet het register worden bijgewerkt, af- en bijvoegen. Deze verordening zal in de Raadsvergadering van 24 nov. a.s. ter tafel komen. Bereids wordt begonnen bedoelde personen op kaart-register te brengen.

Share

17 november 1939

dinsdag, november 17th, 2009

Heden voormiddag heb ik met F. v. Gils als voorzitter van den Elderenspolder, in dien polder een onderzoek ingesteld omtrent de inundatie. Inderdaad is de waterstand nu buitensporig hoog opgevoerd, mede door de vele regen der laatste dagen, zoodat het water over de schuif loopt in den Roijalen Polder. Meerder lager gelegen bouwland kan niet met paarden bewerkt worden; niet geploegd of/en bezaaid worden. Thans wordt op last van de militairen bovenbedoelde uitlaatsluis met +- 1.50 meter opgemetseld, waarvoor materialen gereed lagen. Door mij is v. Gils aangeraden zich te verstaan met de landbouworganisaties en deze verzoeken op te treden. Intusschen is nog heden door mij hetzelfde geschied in een schrijven aan: den voorzitter Noordbrabantschen Christelijken Boerenbond, C. Moors te Nieuw-Vosmeer voorzitter; de Noordbrabantsche Mij: van landbouw, voorzitter de heer Sneep te Dinteloord en den Noordbrabantschen waterschapsbond voorzitter mr. dr. Vonk de Both, thans nog burgemeester van Tilburg.

Share

16 november 1939

maandag, november 16th, 2009

Heden vervoegde zich bij mij de heer F. v. Gils, voorzitter van het waterschap den Elderenspolder, die zich, mede namens vele ingelanden, kwam beklagen over de groote water-overlast in voornoemde polder, waar het, in de lagere deelen, niet meer mogelijk is de gronden te ploegen en het bietenloof te ruimen. Hij verklaarde deze schadelijke inundatie veel erger dan in andere gelijk geinundeerde polders en zulks besproken te hebben met den militairen commandant, die deze zeer opgevoerde waterstand niet wil wijzigen, waarom hij mijne hulp inroept om de toestand gewijzigd te krijgen. In afspraak met Van Gils, zal ik morgen, ter plaatse een en ander met hem gaan bezien om daarna eventueel bij de militairen commandant te protesteren, althans trachten zal verbeterde toestand te krijgen.

Share

14 november 1939

zaterdag, november 14th, 2009

In bovengenoemde polders [zie 12 november 1939] is het water, middels inlaatsluizen +- 40 cm opgevoerd boven zomerpeil. Meerdere landbouwers beklagen zich er over tegen mij, aangezien de laagst gelegen bouwlanden niet meer bewaakt kunnen worden.

Van den commandant, Zuid-Front Vesting Holland ontvang ik een kennisgeving met afschriften, welke, als aan de voet vermeld, ook gericht zijn aan de burgemeesters van Hooge en Lage Zwaluwe, Klundert, Fijnaart, Willemstad, Numansdorp en Ooltgensplaat. Het betreft ‘afvoer burgerbevolking’. De kennisgeving luidt: ‘Hierbij heb ik de eer u te doen toekomen een staat betreffende de afvoer van de burgerbevolking o.m. uit twee gemeente. Deze staat werd mij enkele dagen geleden toegezonden met mededeeling ‘brief volgt’. Hoewel die brief nog niet is gevolgd zend ik u ter voorkoming van verdere vertraging inliggende staat bereids toe.’ (de rs. kolonel; C. Zuid-Front Vesting Holland o.l. chef staf A.J.A. Pereira. Deze staat geeft aan als volgt: Geheim 28 oct. 1939

Gemeenten aantal af te voeren personen vluchtoorden opmerkingen
Hooge en L. Zwaluwe 4028 Oudenbosch Te voet
Klundert 3728 Dinteloord & Prinsland Te voet
Oud en Nieuw Gastel
Zevenbergen 6919 Oud en Nieuw Gastel Te voet
Steenbergen en Kruisland
Fijnaart 3698 Steenbergen en Kruisland Te voet
Willemstad (inudatiegebied) 404 Oudenbosch Te voet
Numansdorp 849 St. Philipsland Per schip
Ooltgensplaaqt 666 Den Bommel Te voet

Voorts zijn bijgevoegd ‘voorlopige aanwijzingen betreffende den afvoer van burgerbevolking voor de burgemeester der gemeenten in de ontruimen gebieden. Herin zijn de algemeene regelen vervat i.m. omtrent de grootte der groepen; de hoofd- en hulpgeluiden enz. Voorts wordt hierin opgemerkt: het verdient aanbeveling dat de brugemeester op voorzichtige en tactvolle wijze de bevolking doen voorbereiden op watin verband met de ontruiming gebeuren moet. De burgemeesters roepen daartoe de medewerking in van de bedienaren van den godsdiensten van de hoofden der scholen. Voorts moeten hierbij naar overgelegde modellen biljetten gereed gemaakt worden, welke eventueel uitgereikt moeten worden in overleg met de autoriteit militair Gezag en op het door deze aan te geven tijdstip, waarom moet vastgesteld worden welk teeken of signaal, bij aankondiging van afvoer zal gegeven worden. Als voetnoot is vermeld: De afvoer van vee wordt geregeld door het bij het departement van Economische zaken ingestelde bureau ontruiming. Uit te reiken biljet I luidt: Algemeene aanwijzingen afvoer burgerbevolking te behoort (met uw gezin) tot wijk …, groep … De naam van uw hoofdgeleider is … die van uw hulpgeleider …. De verzmaelplaats van uw groep, wanneer de afvoer begint is … Bij vertrek moet uw huis gesloten worden en de sleutel met daaraan gehechte schriftelijke vermelding van naam, straat en huisnummer aan een nader aan te wijzen persoon worden afgegeven. Van militaire zijde wordt zooveel mogelijk voor bewaking der huizen gezorgd. U moet medenemen:

  • a) papieren: geboorte en huwelijksacten, spaarbankboekjes, geld- en waardepapieren, verzekeringspolissen, belastingbiljetten, distributiestamkaarten enz.
  • b) mondvoorraad voor twee dagen. Aan te bevelen in dit opzciht zijn: brood, kaas, worst, gewoone of thermosflesschen met thee of koffie en verder in dien mogelijk, blikjes met kleine voorraden thee, koffie, suiker en boter.
  • c) kleeding en uitrusting: Indien aanwezig uw gasmunten. Verder overkleeding, reserve ondergoed, dekens (liefst gerold) ledige bedzakken en kussen-zakken) waschgerei, eetgerei, veldflesch en drinkbeker. De aandacht wordt er op gevestigd dat u slechts het strikt noodzakelijke kunt medenemen. Om de gedachte te bepalen, moet per volwassen persoon worden rekening gehouden met een totaal mede te voeren gewicht van ten hoogste 30 kilogram.
  • d) algemeen: zaklantaarn, kaarsen en lucifers. Eenig verbandmateriaal en eventueel geneesmiddelen uit huisapotheek. Vooral betreft mede te nemen huisdieren, zulks hoofzakelijk honden en katten in aanmerking komen. Elk pak mede te nemen bagage moet voorzien zijn van een etiket of label met duidelijke aanwijzing van naam en adres van den eigenaar.
  • e) mede te nemen transportmiddelen: kleine wagentjes, sportkarretjes, kinderwagens en rijwielen, in welk geval de mogelijkheid om meer dekens per hoofd der bevolking mede te nemen wordt vergroot. U moet er echter rekening mede houden dat bij vervoer per spoor al deze kleinere vervoermiddelen bij het afvoerstation mopeten worden achtergelaten. Bij vervoer te water zal het misschien mogelijk zijn een deel dezer vervoermiddelen o.a. de rijwielen mede te nemen.
  • f) Indien opgaven. Reeds nu moet aan de hoofgeleders opgave worden gedaan van de te uwen huize aanwezige: a) niet marschwaardige zieken b) gebrekkigen c) andere in bijzondere omstandigheden verkeerende personen. Wie achterblijft zonder daarvoor door het bevoegd gezag te zijn aangewezen, doet dit op eigen verantwoordelijkheid. De burgemeester …

Uit te reiken Biljet II: Waarschuwingsbevel Houdt uwe gereed !!!!!

De afvoer der burgerbevolking kan ieder oogenblik een aanvang nemen. U moet onmiddelijk alles pakken en verzamelen, wat u mede moet nemen, zoodat, als het bevel komt (met uw gezin) onmiddelijk gereed is uw huis te verlaten en af te marcheeren. Zoodra het signaal of teeken, dat de ontruiming gaat beginnen wordt gegeven (in dit biljet nauwkeurig te omschrijven), begeeft u zich terstond naar de u aangewezen verzamelplaats en meldt u bij den hulpgeleider van dat tijdstipo dient u alle bevelen en aanwijzingen van Hoofd- en hulpgeleider stipt op te volgen. Na het sluiten van uw huis levert u de huissleutel met daaraan gehechte schriftelijke vermelding van naam, straat en huisnummer in bij …. (een daarvoor aangewezen persoon). Bij vertrek de hoofdkraan van gas- en waterleiding, en het electrisch licht afsluiten, brandende kachels dooven. De Burgemeester.

Share

12 november 1939

donderdag, november 12th, 2009

Naar aanleiding van vele verontrustende berichten, heb ik er mij heden van overtuigd: dat het doorgraven van de gronden tusschen de haven aan de Roode Vaart en de Prov. weg Zevenbergen-Moerdijk, heden niet doorgaat, of wel is stopgezet vanwege de Zondag wellicht dat de landbouwers in de Nassaupolder, middels het gemeentebestuur van Klundert, gisteren zijn aangezegd, dat zij reeds nu plaats moeten zoeken voor hun paarden en vee indien eventueel tot inudatie zal worden overgegaan en tevens hun granen moeten laten afdorschen en aardappelkuilen moeten ruimen. Vervolgens was door de militaire autoriteiten gelast dat de poldersloten in de Nassau- en Royale polder, middels de inlaatsluizen, de waterstand zoo hoog moet worden opgevoerd, dat de slooten boordenvol staan, waarom de inlaatsluizen thans regelmatig bedoelde waterstand omhoog brengen. Het is nu wel tot het publiek doorgedrongen wat te wachten staat indien de internationale toestand verergeren zou; dat is inudatie van verschillende polders langs de Roode-Vaart óók onder deze gemeente. Over het algemeen neemt de Zevenbergsche bevolking een en ander rustig op en bepaalt zich meer tot nieuwsgierigheid en fantasie omtrent hetgeen zichtbaar en niet zicht- of hoorbaar geschied.

Heden morgen beklaagt zich de heer A. Bax Az. zich per telefoon aan mij, dat zonder zijn kennis de Bruinsche polder, langs de inlaatsluis aan de watermachine vol water loopt. Mijn antwoord is dat hij zich kan wenden tot den commandant van het zuid-front en zich daar kan beklagen aangezien officieel ook mij dienaangaande niets bekend is.
Mij berichte heden, onder ‘geheim’ van het Hoofdkwartier vesting Holland, het volgende vericht dd.10 dezer. ‘Ingevolge de bevelen van den commandant van de Vesting Holland en onder verwijzing naar de aanschrijving van den minister van Binn. Zaken van 10 Febr. 1903, no. 747, afd. Binnenlandsch Bestuur breng ik te uwer kennis, dat de minister van Defensie op grond van art. 1 der Wet van 15 april 1896, Stbl. no. 71 (militaire inundatiewet), den last heeft gegeven tot het voorbereiden van de militaire inundatiën. Ik noodig u uit, door middel van bijgaande bekendmakingen, daarvan mededeeling te doen in uw gemeente. Voorts deel ik u mede, dat in uwe gemeente de aan de keerzijde dezes genoemde kunstwerken in de eerste plaats in aanmerking komen om ingebruik te worden genomen. Ik verzoek u, aan dze laatste mededeeling vooral geen algemeene ruchtbaarheid te geven, doch de eigenaars of beheerders van die kunstwerken, alsmede de Rijks- en Gemeentepolitie, daarmede in kennis te stellen.’ (De kolonel, hoofd van den inundatiedienst in de Vesting Holland, C.W. van Dooden.

De bedoelde polders in deze gemeente betreffende zijn: De schutsluis tusschen de mark en de Zevenbergsche Haven en voorts de loozingswerken van De Bruiningspolder, de Pelgrimspolder, den Geldersche polder, den Grooten Schenkeldijksche polder, den kleinen Schenkeldijkschen polder, den Elderenspolder, den Bredaschen polder.

Share

10 november 1939

dinsdag, november 10th, 2009

Heden morgen om 5.15 uur, berichte mij het volgende telegram: ‘Naar aanleiding van het radiobericht betreffende verloven, dat 10 nov. 8.00 uur zal worden bekend gemaakt mag in uw gemeente niet worden aangeplakt. Dus geen gevolg geven aan aanschrijving 25 sep. 1939 2e afd. B no. 158.’ Defensieminister.
Bedoeld radio bericht hield in, dat militairen die met gewoon klein verlof thuis of op weg daarheen zijn, nog heden avond in hun legerplaats moeten terug zijn. Zij die met zaken-verlof zijn, kunnen, tot nader order, met verlof blijven.

Heden morgen ontving ik per expresse beschikking instructies omtrent het gereed maken van groeps-kaarten bestemd voor hoofd- en groepsleiders van evacueerende burgerbevolking. Ook de nodige kaarten werden ontvangen. Een en ander moet onmiddelijk in gereedheid worden gebracht.

Heden middag ben ik persoonlijk gaan zien naar de graafwerken, gisteren met militairen besproken. Aan de zuidzijde van Lochtenburg, weg Zevenbergen-Moerdijk langs de Roodevaart ter plaatse tusschen de domeinshoeven van de weduwe Chr. Hermus en Chr. Damen, is men met ’n 25 tal menschen en twee graafmachines het buitengors tusschen Roode Vaart en de Provinciale weg, ter lengte van +- 50 en ter breedte van +- 30 meter, dus van Haven tot de weg, de groote geul aan het graven om de Nassaupolder en wat daaraan verbonden is, te kunnen inundeeren. Aangezien het gebied, onder Klundert is en deze gemeente ook in Staat van Beleg, doen de militairen wat noodig wordt geacht. Veel renteniers en andere nieuwsgierigen slaan dit werk gade en nu gaan de ogen van het publiek eerst goed open, omtrent hetgeen ‘misschien’ gebeuren gaat. De in de Nassaupolder wonende landbouwers vragen zich af, ‘wat moet dat toch worden’ ?

Share

9 november 1939

maandag, november 9th, 2009

Circulaire van Com. der Koningin, die namens den minister van Bin. Zaken, verzoekt, de gewonen straatverlichting des nachts te handhaven. Grensgemeenten moeten volle verlichting voeren (dit als kenmerk voor vijandelijke vliegtuigen)

omtrent 12 uur v.m. ontvang ik bezoek van een kapitein en een mindere met een burger (mij onbekend) die mij vraagt om aannemer(s) van grondwerken. Nog heden moet met +- 50 a 60 grondwerkers gewerkt worden aan grondwerken aan Roode-Vaart en Elderenspolder ten behoeve van inundatiewerken. Indien geen vrije arbeiders aanwezig zijn zullen zij gevorderd moeten worden. Duur van het werk +- 3 weken. De ambtenaar steunverleening en werkverschaffing stel ik voor het opzoeken van vòòrwerkers en arbeiders ter beschikking. Uiteindelijk heeft de hier bedoelde kapitein zich verstaan met de aannemer van de nieuwe toegangswegen tot de nieuwe brug over “De mark” nabij Zwartenberg en heeft deze personeel en grondmachines in dienst gesteld voor grondwerk, hier bedoeld.

In den voormiddag pleeg ik overleg met burgemeesters van Zwaluwe, Oudenbosch, Klundert en Standdaarbuiten, inzake inlevering van vuurwapenen. Zij sluiten zich aan bij mijn besluit. Nog heden besluit ik, als genoemd, tot inlevering en wel op dinsdag 14 en woensdag 15 dezer, met uitzondering van die van jachtactehouders. Hiervan is mededeeling gedaan aan genoemde ambtgenooten.

Heden avond, omstreeks 10 uur, ontving ik kapitein Mulder, commandant van de zoeklichtafdeeling, die eerder zijn bureau alhier in het parochiehuis had en thans te Etten, om afscheid te nemen. Hij verklaarde met alle manschappen van zijn afdeeling en met alle materiaal – zoeklichten en transportwagens – zich nog heden nacht te moeten verplaatsen naar Utrecht, achter de Waterlinie. Ook alle militairen die momenteel te Zevenb. Hoek zijn gelegerd (+- 80 man in het patronaat, een partij [?] in landbouwsschuur bij Jongeneelen en in de kortelings gereed gekomen barakken, staande op de in aanleg zijnde nieuwe Rijksweg Moerdijk-Princenhage – met al het afweergeschut aan de zuidzijde van de Moerdijkbrug moet eveneens heden nacht vertrekken in de richting Rotterdam.

Share
Freelance PHP Developer